JIANSHUI 建水

Jianshui is een oud stadje in de provincie Yunnan, ten zuiden van Kunming en strategisch gelegen op de route tussen China en (via Hekou) Vietnam.

Jianshui ligt in een basin op een hoogte van 2285m omringd door bergen. Het lag op een route waarlangs vele volkeren van noord naar zuid trokken, waaronder de Yi en de Hani. Vanaf 627 heerste vanuit Dali het Yi Nanzhao Rijk in Yunnan.

In 748 kwam het tot een oorlog waarbij de Chinese Tang troepen werden verslagen en verdreven. Nanzhao veroverde in 784 het grootste deel van Yunnan. Er was toen een meer in het basin en aan de oever werd door Nanzhao de plaats Butou gevestigd. Vanaf 806 heette het Huili, ´plaats bij de zee´ in de Yi-taal. Jianshui is daarvan de vertaling in het Chinees en die naam werd vanaf de 10e eeuw gebruikt. In de eeuwen erna verdween het meer grotendeels in de poreuze bergen, maar bleef het water leveren voor de irrigatie van de vallei.

Jianshui was in de Yuan de garnizoensstad Lin´an en had toen al stadsmuren. Lin´an bleef vanaf de Ming meer dan zeven eeuwen lang een belangrijk strategisch centrum in het zuiden van Yunnan. De stad trok mensen uit andere delen van China, Han en waaronder ook Hui (moslims) die zich er vestigden. Het belang van de stad uitte zich ook in de bouw van tempels, zoals de Confucius Tempel.

In 1913 werd Lin´an hernoemd tot Jianshui. In 1914-15 was Jianshui de basis van Zhu De (later de opperbevelhebber van het Volksbevrijdingsleger) , die er onderdak vond bij zijn vriend Cheng Shizhong. Twee jaar vocht Zhu De tegen de bandieten die overal rondzwierven.

De stad is sinds 1988 open voor buitenlanders. In recente jaren is er nogal rommelig gebouwd en is de eerste indruk niet die van een aantrekkelijke stad. Maar het centrum is mooi opgeknapt en daar toont Jianshui een mooie bestemming te zijn. De oude stad wordt omcirkeld door straten die Chaoyang Lu heten en die bij de Chaoyang Toren bijeen komen.

In de stad zelf wonen zo´n 20.000 mensen, voornamelijk Han, maar er leven in Jianshui en omgeving ook vele minderheden, zoals Yi, Hui, Hani en Dai.

Oostpoort / Chaoyang Toren

De Oostpoort (Dongmen) oftewel de Chaoyang Toren was deel van de verdedigingswerken in de Yuan. Hij kreeg zijn huidige vorm in het begin van de Ming, in 1389, en is daarmee dus ouder dan de Poort van de Hemelse Vrede in Beijing. Op de poort staat een drie verdiepingen tellend paviljoen, de Chaoyang Toren. Daarin is een theehuis en bovenin is een kleine tentoonstellingsruimte.
Het plein achter de poort is een sociaal trefpunt. Oude mannen spelen in de avond muziek, zingen en dansen, er wordt gekaart, ge-majiangd etc.

Jinlinan Lu Vanaf de Chaoyang Toren gaat de Jinlinan Lu de oude stad in en aan deze straat staan vele fraaie oude panden. Hier vindt u mooie, traditionele winkels en restaurants waar ze lokale specialiteiten (natuurlijk de Noodles over the Bridge) serveren. In Jianshui kunt u ook uitstekend eten bij een van de vele straatrestaurantjes. U schuift aan rond een barbecue. De vrouw die de regie voert over het rooster voorziet u van pijiu (Chinees voor 'bier') en de lokale specialiteiten als gepofte doufu, gepofte aardappelen, gemarineerde kippenklauwen en heerlijke eendentongetjes.

Even voorbij het Graanbureau (Liangshiju) ziet u de Chongwen Pagode die 14 etages heeft en is gebouwd in de Ming-dynastie. Daarbij in de buurt zijn oude putten en een schrijn. De bakstenen Wenbi Pagode dateert uit 1828. Aan de Hongjinjie-straat staat nog het Zu De Huis, waar maarschalk Zhu De in 1915 woonde; toen voerde hij 200 man aan, later het overwinnende Rode Leger.

Confuciustempel

De prachtige Wenmiao dateert uit 1285. Deze fraaie Confuciustempel werd gebouwd naar het voorbeeld in Qufu (Shandong). De tempel omvat een terrein van 7,5 ha en heeft 14 hallen, die goed bewaard zijn gebleven. Opmerkelijk is de Xuehai, de "zee van kennis" met het ronde eiland. Let ook op de kunstig gesneden deuren in de Xianshi Hal.

De tempel fungeerde eeuwenlang als school en plek waar examen werd gedaan in de Confuciaanse klassieken om zo een hoge bestuurspost te krijgen, en dat is vele geslaagden uit Jianshui ook gelukt. Op het tempelterrein staat de prestigieuze No.1 Middelbare School van Jianshui, dus de traditie wordt gehandhaafd.

Zhilin Tempel

In een steegje ten zuidwesten van de Confuciustempel is de Zhilinsi te vinden. Het klooster dateert uit 1296, dus uit de Yuan-dynastie. Het bevat de grootste houten structuur die in Yunnan uit die tijd bewaard is gebleven.

Zhu Mansion

Een indrukwekkend overblijfsel uit het eind van de keizertijd is het Zhu Familiehuis (Zhjia Huayuan). De familie Zhu was eind 19e eeuw zeer rijk en hield zich bezig met o.a. de handel in tin en opium. Tevens waren ze lokale bestuurders en behoorden we tot de geletterde klasse in het oude China. Het huis omvat een gebied van 20.000 m², maar liefst 42 binnenhoven die de gebouwen omringen en enkele fraaie tuinen. Het huis toont de overdadige rijkdom van de Zhu´s.

Tuanshan

Tuanshan werd eeuwen geleden gesticht door de familie Zhang uit Zhejiang en nog altijd vormen de Zhang de meerderheid in het dorp. De Zhang werden welvarend door het exploiteren van tinmijnen. Ze lieten mooie grote huizen bouwen en die zijn er nog altijd te zien. Het zijn traditionele hofjeswoningen, vaak gedecoreerd met bijzondere panelen met houtsnijwerk. Van de Zhang´s is een deel al eeuwen gelden weggetrokken, naar Dali. De Culturele Revolutie (1966-76) heeft in het dorp ook zijn sporen nagelaten, nog altijd zijn er Mao-leuzen en portretten op de muren te zien.

Sinds 1995 is het dorp nieuw leven ingeblazen, doordat men het als cultureel erfgoed erkende. Sindsdien worden de prachtige huizen weer wat hersteld. In 2005 werd Tuanshan benoemd tot een van de honderd meest waardevolle architectuur erfenissen in de wereld. Nog altijd wonen de families in hun huizen. De Vooroudertempel is in 2003 geheel herbouwd. De oude boeddhistische tempel is opgeknapt en doet weer dienst.

Tweeling Draken Brug

De sfeervolle Shuanglong Qiao met zijn 17 bogen werd gebouwd in de Qing-dynastie. De brug heeft in het midden een paviljoen en aan de uiteinden twee kleinere paviljoenen. Hij ligt even buiten de stad, en 13 km ten oosten van Tuanshan.

Zwaluwengrot

Circa 30 km ten zuiden van Jianshui is de Zwaluwen Grot (Yanzi Dong), de bekendste natuurlijke bezienswaardigheid van Jianshui. Het schijnt de grootste karststenen grot in Azië te zijn. Er komen hier tussen februari en augustus honderdduizenden zwaluwen, die daarna naar Zuidoost-Azië trekken. De zwaluwen komen alleen in het eerste gedeelte van de grot. Hier kunt u soms een klimdemonstratie zien; lokale mensen klauteren op de gladde karst, zoals ze dat ook doen als ze in augustus de culinair in hoog aanzien staande nestjes verzamelen. De banieren boven de ingang van de grot zijn eerbetoon aan de beste klimmers.